Czy warto zostać redaktorem Special Issue?

Amber Editing > Kariera naukowca  > Czy warto zostać redaktorem Special Issue?

Czy warto zostać redaktorem Special Issue?

 

Special Issue to inaczej wydanie specjalne lub tematyczne w czasopiśmie. Special Issue może zostać wydane jako wolumen zawierający materiały pokonferencyjne, lub jako wydanie tematyczne poświęcone wąskiemu zagadnieniu w dziedzinie zawartej w tematyce czasopisma (Aims & Scope). W tym wpisie skoncentruję się na drugim przypadku wydania tematycznego. Wyjaśnię jakie wymagania stawiane są redaktorom Special Issue, jakich korzyści możemy oczekiwać z takiej funkcji, z jakimi obowiązkami należy się liczyć, oraz podpowiem jak kontaktować się z czasopismem w sprawie propozycji współpracy.

 

Kim jest redaktor wydania Special Issue

Osoba taka występuje w gościnnej roli polegającej na obsłudze jednego wydania czasopisma. Redaktor gościnny (Guest Editor) jest zwykle naukowcem, specjalistą w wąskiej dziedzinie odpowiadającej tematyce wydania specjalnego. Redaktor naczelny czasopisma sam zaprasza wybranego naukowca do wystąpienia w roli redaktora gościnnego, albo naukowiec zgłasza się do redakcji z propozycją poprowadzenia wydania jednego wydania specjalnego. Z punktu widzenia redakcji, najlepszymi kandydatami na redaktorów gościnnych są młodzi naukowcy, którzy mają już dostateczne doświadczenie w swojej dziedzinie, ale jednocześnie posiadają jeszcze wystarczająco dużo ‘wolnego’ czasu, który mogą poświęcić na obowiązki związane z obsługą wydania specjalnego.

 

Korzyści z występowania w roli redaktora gościnnego

Największą korzyścią związaną z funkcją redaktora gościnnego jest według mnie możliwość kontaktu z wieloma specjalistami z naszej dziedziny, czyli tak zwany networking. Redaktor wydania specjalnego pozycjonuje się również jako ekspert w danej dziedzinie, dlatego ta funkcja jest tak atrakcyjna dla młodych naukowców. Warto również wspomnieć o współpracy z redakcją czasopisma, która może zaowocować zaproszeniem do Rady Programowej jako Scientific Board Member, lub propozycją Associate Editor.

 

Obowiązki redaktora gościnnego

Redaktor gościnny odpowiedzialny jest za identyfikację potencjalnych autorów, obsługę procesu recenzji peer-review, dbanie o aspekty etyczne związanie z publikowaniem, jak również proszony jest zwykle o napisanie wstępu do wydania specjalnego.

Z praktyki wiem, że ilość zidentyfikowanych i zaproszonych autorów do Special Issue powinna być znacznie większa niż oczekiwana liczba artykułów, które mają być opublikowane. Niektórzy autorzy nie będą aktualnie mieli wyników, którymi chcieliby się podzielić, inni potwierdzą chęć uczestnictwa w wydaniu specjalnym ale bliżej terminu nadsyłania artykułów wycofają się. Jeśli chcemy uzyskać powiedzmy osiem artykułów do wydania specjalnego, proponowałbym zaprosić około 50 autorów, z których 20 powinno wstępnie wyrazić chęć przystąpienia do projektu.

Redaktor gościnny odpowiedzialny jest za zapewnienie solidnej merytorycznie i terminowej recenzji artykułów. Ocena i selekcja powinna opierać się na jakości naukowej, a tematyka artykułów powinna wchodzić w zakres wydania specjalnego. Redaktor gościnny powinien wybrać recenzentów, którzy posiadają odpowiednią wiedzę specjalistyczną w danej dziedzinie i musi zidentyfikować wszystkie potencjalne konflikty interesów w celu ustalenia, czy istnieje możliwość stronniczości. Każdy artykuły powinien być sprawdzony przez co najmniej dwóch zewnętrznych i niezależnych recenzentów, a w razie wątpliwości redaktor gościnny powinien uzyskać dodatkową opinię trzeciego recenzenta. O ile czasopismo nie działa w otwartym systemie recenzji, redaktor gościnny musi chronić tożsamość recenzentów.

Redaktor gościnny może sam publikować w wydaniu specjalnym, jednak ilość zgłoszeń powinna być ograniczona do niezbędnego minimum (na podstawie polityki czasopisma). Oczywiście redaktorowi gościnnemu nie wolno angażować się w podejmowanie decyzji dotyczących artykułów, w których sam jest autorem. Recenzja każdego takiego zgłoszenia powinna być rozpatrywana niezależnie od redaktora gościnnego i jego grupy badawczej. Takie przypadki obsługuje redaktor główny czasopisma.

Po zgromadzeniu wystarczającej ilości zrecenzowanych i zaakceptowanych artykułów redaktor gościnny proszony jest zwykle o napisanie wstępu do wydania specjalnego, tzw. Editorial, które umieszczane jest na początku wydania. We wstępie powinien przybliżyć czytelnikowi zakres tematyczny wydania i wyjaśnić dlaczego dana tematyka jest aktualna i ważna. Dobrze jest także poświęcić jedno-dwa zdania na temat każdego z artykułów wchodzących w zakres wydania specjalnego.

 

Jak zostać redaktorem Special Issue

Na koniec aspekt praktyczny, czyli jak zostać redaktorem wydania specjalnego? Możemy spokojnie czekać na zaproszenie z redakcji, jednak ja proponowałbym bardziej proaktywne rozwiązanie i przejęcie inicjatywy. Redaktorzy główni czasopism bardzo pozytywnie podchodzą do propozycji zorganizowania wydania specjalnego. Otwiera to przed nimi możliwość opublikowania wydania na temat, który aktualnie wzbudza zainteresowanie. Statystyki pokazują, że artykuły z wydań specjalnych są częściej cytowane. Jest to dla nich również duża pomoc do strony technicznej, ponieważ całe wydanie jest obsługiwane przez osobę trzecią, która może zaprosić nowych recenzentów do czasopisma.

Jeśli już się zdecydujesz na wystąpienie w roli redaktora gościnnego, proponuję cztery proste kroki:

  • ustal tematykę wydania specjalnego,
  • zidentyfikuj czasopismo z których chcesz współpracować,
  • przygotuj listę 50 potencjalnych autorów,
  • wyślij e-maila do redaktora naczelnego i zaproponuj realizację Special Issue.

 

Podsumowanie

Wracając do pytania postawionego w tytule tego wpisu, czy warto zostać redaktorem Special Issue, moja odpowiedź jest zdecydowanie na tak. Do takiej inicjatywy szczególnie zachęcam młodych naukowców, którzy chcą spozycjonować się jako eksperci w danej dziedzinie i którzy doceniają potencjał dobrego networkingu. Potencjalnym redaktorom gościnnym życzę powodzenia i zachęcam do kontaktu w razie pytań lub komentarzy: tomek@amberediting.pl

 

Tomek