Czy mogę umieścić artykuł na repozytorium?

Amber Editing > Kariera naukowca  > Czy mogę umieścić artykuł na repozytorium?
Czy moge umiescic artykul na repozytorium?

Czy mogę umieścić artykuł na repozytorium?

 

Zawsze zachęcamy autorów do umieszczania swoich artykułów na repozytorium. Jest to najprostsza droga do zwiększenia ilości odbiorców. Artykuł pojawia się w nowym miejscu, gdzie dostrzegą go czytelnicy, Google Scholar oraz inne wyszukiwarki. Co do tego, że warto nie ma więc żadnych wątpliwości. Często pojawia się jednak pytanie „czy mogę?”. Jeżeli przy publikacji podpisaliśmy „Transfer of Copyright Agreement”, to odpowiedź zależy od wydawcy. Dzisiaj pokażę Państwu jak sprawdzić politykę swojego wydawcy.

 

Artykuły Open Access

Najprościej sprawa wygląda jeżeli artykuł został wydany w modelu Open Access. Wtedy najczęściej podpisujemy zgodę jedynie na przedstawienie artykułu w szacie graficznej wydawcy oraz opublikowanie go na stronie czasopisma. Najczęściej nie ma miejsca przeniesienie praw autorskich, a autor może dysponować artykułem zgodnie ze swoją wolą. Oczywiście nie jest to regułą, lecz dobrą praktyką. Dlatego należy upewnić się, że dokument, który podpisaliśmy przed publikacją nie zawierał informacji o przeniesieniu praw autorskich. Jeżeli tak właśnie jest to możemy swobodnie umieszczać artykuł w dowolnych repozytoriach oraz w sieciach społecznościowych.

 

Artykuły wydane w modelu klasycznym

Jeżeli nastąpiło przeniesienie praw autorskich to sytuacja jest bardziej skomplikowana. Wydawca posiada majątkowe prawa autorskie do utworu. Oznacza to, że opublikowanie całości lub części artykułu wymaga jego zgody. Możemy zapytać o taką zgodę osobiście w mailu do redaktora naczelnego. Wiele czasopism publikuje też na swojej stronie swoją politykę wydawniczą, która zawiera informacje na temat zakresu i warunków na jakich autor może udostępniać swój artykuł. Warto pamiętać że powyższe zastrzeżenie dotyczy również publikacji fragmentów artykułów. Oznacza to, że również ponowne wykorzystanie naszego wykresu/tabeli zawartej w opublikowanym artykule zależy od zgody wydawcy! Wielu autorów o tym zapomina.

 

Jak poznać politykę wydawcy

Jedyną pewną drogą poznania odpowiedzi na to pytanie jest pisemne pytanie do wydawcy. Jeżeli znajdziemy na stronie informację dotyczącą polityki wydawniczej to również jest ona wiążąca. Warto ją zarchiwizować na swoim dysku. Jeżeli jest ona umieszczona na stronie, to dobrym pomysłem jest screenshot.

Ponieważ coraz więcej autorów zadawało to pytanie powstał serwis, który pozwala szybko sprawdzić politykę czasopism naukowych względem repozytoriów – SHERPA/RoMEO. Wystarczy wpisać w wyszukiwarkę tytuł lub numer ISSN czasopisma. Po wybraniu tytułu otrzymamy pełną informację na temat polityki wydawcy względem repozytoriów. Poniżej przedstawiam przykład takiego wpisu dla czasopisma „Energy„.

Wpis zawiera informację dotyczącą tego, czy wydawca wyraża zgodę na publikację poszczególnych wersji artykułu:

  • Pre-print – wersja „draft” artykułu wysłana do wydawcy przed recenzją. Najczęściej plik word/tex autora.
  • Post-print – wersja „draft” artykułu wysłana do wydawcy po uwzględnieniu uwag recenzentów. Najczęściej plik word/tex autora.
  • Publisher’s version – artykuł opublikowany na stronie wydawcy zawierający logotyp wydawnictwa, informacje bibliograficzne – numer doi, wolumen, strony itd. Najczęściej plik pdf udostępniony przez wydawnictwo.

 

Do każdej z powyższych wersji mogą obowiązywać określone reguły umieszczone w „General conditions„. W przypadku powyższego wydawnictwa obowiązuje okres embargo dla post-print’u. Oznacza to, że autor może umieszczać pre-print na repozytorium od razu, jednak post-print może zostać opublikowany dopiero po pewnym czasie nazywanym „embargo period”. Jego dokładna długość jest umieszczona na stronie czasopisma i w tym wypadku wynosi 24 miesiące. Poza tym wydawca określa licencję na jakiej mają zostać opublikowane post-print’y (CC By Attribution, Non-Commercial, No Derivatives) oraz wymóg umieszczenia ich razem z odnośnikiem do wersji wydawcy oraz z numerem DOI.

 

Wiele repozytoriów pozwala na umieszczenie pliku wraz z datą, kiedy zakończy się dla niego okres embargo. To bardzo przydatne rozwiązanie, ponieważ po wspomnianych 24 miesiącach mało kto będzie pamiętał, że może już umieszczać artykuł w repozytorium. Zamiast tego artykuł możemy umieścić od razu tworząc jego stronę w zasobach repozytorium. Zostanie ona w międzyczasie dostrzeżona przez Google Scholar, ale sam plik z artykułem pojawi się we wskazanym przez nas dniu.

 

SHERPA/RoMEO jest świetnym serwisem ułatwiającym zrozumienie polityki wydawcy odnośnie publikowania artykułów na repozytorium. Może być bardzo pomocny w procesie wyboru czasopisma, oraz poznania polityki wydawnictw. Pamiętajcie jednak, że informacje na nim zawarte nie są wiążące.  Przy każdym wpisie znajduje się informacja odnośnie daty, kiedy informacje zostały pozyskane. Od tego czasu mogły się one zmienić, dlatego przed umieszczeniem artykułu w repozytorium warto sprawdzić obecny status na stronie czasopisma.

 

Grzegorz